3-7-2- احترام106

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-7-3-جلوه های آیینی احترام درنام گذاری نوزاد108
3-7-4- ازدواج108
3-7-5- مرگوسوگواری109
3-8- نقد و بررسی یک فیلم :به همین سادگی110
3-8-1- نگاهی به چند مولفه ی فرهنگ عامه موجود در فیلم به همین سادگی114
فصل چهارم : نتایج تحقیق و پیشنهادات122
4-1- نتایج تحقیق122
4-2- پیشنهادات129
منابع130
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1-طرح مساله
از اوایل قرن بیستم میلادی و با ظهور عکاسی؛سینما و شیوه های باز تولید و تکثیر آثار هنری در برخی جوامع غربی؛اهمیت مطالعه و ارزیابی فرهنگ عامه به شکلی بارز خود را نمایان ساخت .در همان دوران ؛آوانگارد رادیکال به شیوه هایی گوناگون در پی از میان برداشتن مرزهای میان هنر و زندگی روزمره بود .
گسترش فرهنگ توده ای مدرن در قرن بیستم از طریق رسانه های همگانی ؛واکنش های گوناگونی برانگیخته است به طوری که گروه های قدرتمند معمولا به فرهنگ توده به دیده تحقیر می نگرند و اغلب درپی اعمال کنترل فرهنگی بر می آیند .
در بحث هایی که در ایران صورت گرفته ارتباط این مسائل خیلی مورد توجه قرار نگرفته و اغلب راجع به فرهنگ و رسانه ها جدا بحث شده است در این جا ماوقتی جامعه را مطرح می کنیم؛ با افراد سروکارداریم ؛با نظام اجتماعی؛فرهنگ؛تاریخ؛سرزمین و …جامعه بالاخره با فرهنگ سر و کار دارد و بسته به اینکه ما جامعه را در چه سطحی مطرح بکنیم فرهنگ را هم در آن سطح می توانیم مطرح کنیم.
از سویی دیگر فرهنگ ما با مفاهیم اسلامی غنی شده است و دارای مولفه های آیینی می باشد ؛این مولفه ها خود را در تار و پود فرهنگ ایرانی قرار داده اند به صورتی که بسیاری از مولفه های ایرانی ناخواسته اسلامی نیز می باشند .برای مثال معماری ما سرشار از مضامین عارفانه و اسلامی است .
نقطه ی آرمانی در صنعت فیلم سازی در کشور ما آمیختن فرهنگ دینی با فرهنگ عامه و رسیدن به یک رسانه ی دینی و تاثیر گذار می باشد.رسانه ی دینی عرصه ای است برای نشان دادن واقعیت های دینی و فرهنگی ؛از آن جا فرهنگ عامه ی ما با فرهنگ دینی آمیخته است دور شدن از هر کدام به معنای سست شدن پایه های فرهنگی ماست ؛فرهنگ دینی به دلیل در بر داشتن ارزش ها و آموزه های سعادت بخش دارای اهمیت فراوانی است لذا بر یک فیلم ساز متعهد لازم است که ضمن ارائه فرهنگ عامه به فرهنگ دینی به شکل مطلوب و تاثیر گذار توجه کند .
1-2- ضرورت و اهمیت موضوع :
رسانه هاچنان درزندگی روزمره ی مدرن متاخراستوارگشته اندکه به یکی ازعناصرتفکیک ناپذیربافت فرهنگی مدرنیته ی اخیرتبدیل شده اند .
مباحث مربوط به معرفت؛هویت؛ذوق؛سلیقه وسبک زندگی که جزوخصوصیات معرف فرهنگ مدرنیته ی متاخرهستندبدون استثنابه دست افرادوازطریق مصرف متون وتصویررسانه هامفهوم پردازی وعملیاتی می شوند.قدرت بازنمایی رسانه هارامیتوان درچندسطح مشاهده کردبرای مثال پندارهای غالب درباره ی هویت ملی یافرهنگی درجامعه ی معاصرباشیوه هایی شکل می گیردکه دررسانه های روزمره ی عمده ای مانندتلوزیون وسینمابازنمایی می شوندوازسوی دیگرشکل گرفتن یک مذهب درعین حال شکل گرفتن یک فرهنگ نیزهست وچون نزدیکی مذهب به فرهنگ درحدی است که مامی توانیم متوقع باشیم هراتفاقی برای یکی ازآنهارخ می دهدبرای دیگری هم رخ خواهدداد .
“فولکولور هر ملتی در حکم زندگی نامه و شرح احوال و سیرت های آحاد آن ملت است و عامل اصلی و شاخص خصلت ها و تصویرگر آداب و عادات و روشنگر سوابق تاریخی و نشان دهنده تحول فکری و تکامل اجتماعی مردم است و مهم تر آنکه در سرزمینی پهناور چون ایران که شهر ها و روستاهایش در شرق و غرب و شمال و جنوب پراکنده و دور از هم هستند و مردم هر نقطه ای لهجه خاص و فرهنگ ویژه ی خود را دارند وقتی فولکولور هر منطقه یا هر وظیفه را جداگانه برسی و مطالعه کنیم خواهیم دید که با وجود اختلافات ظاهری ریشه پایه و منشاء و منبع همه ی آن ها یکی است”. (مصطفی خلعتبری ص137)
دنیای جدید با توجه به رشد و توسعه در حال تغییر است ؛پیشرفت و تکنیک جای خیلی چیزهای نداشته را برای بشر پر کرده است اما با تمام این ها نیاز به دین احساس می شود و علاقه مندانی در این زمینه وجود دارند ؛حتی کسانی که با دین ارتباط چندانی ندارند به صورت ضمنی راجع به معنویت صحبت می کنند ؛حتی با توجه به تنوع های فرهنگی که در دنیا وجود دارد در تمام این فرهنگ ها راجع به دین می بینیم که صحبت شده است .این مسائل ما را تشویق می کند تا مفاهیم دینی را گسترش دهیم اما در قالب های نو که دنیای معاصر را تحت تاثیر قرار دهد،کسی نمی تواند منکراین قضیه بشود که در بروزهایی که در ظاهر و اندیشه دیده می شود خلای وجود دارد و مفاهیم دینی هستند که خلاء ها را پر می کنند .
در فیلم های ایرانی کمتر به مولفه های دینی موجود در فرهنگ عامه پرداخته شده و یا به صورت غیر حرفه ای و غیر هنرمندانه بیان شده است.همان طور که اشاره می شود فرهنگ فرهیختگان ده درصد جامعه را در بر می گیرد و باقی شامل فرهنگ عامه ی مردم عامه می شود .بیشتر فیلم هایی که ساخته می شوند به مسائل و مشکلات این ده درصد می پردازند و از فضای نود درصد دیگر دور هستند .به همین دلیل است که در این چند ساله ی اخیر سینما مخاطبین خود را از دست داده است.
بسیاری از مسائل و مشکلاتی در قشر پایین و متوسط جامعه وجود دارد که حتی در رسانه مطرح نمی شوند .درد ها و نگفته های زیادی در قشر متوسط و پایین جامعه است که هیچ فیلم سازی سراغ آن نرفته.از سویی دیگر فرهنگ ما سرشار از مفاهیم و مولفه های دینی است که اگر به درستی به کار گرفته شده و استفاده شود ما مشکلات زیادی را حل خواهیم کرد پرداختن به این مقوله از مسائل مهمی است که از نظر فیلم سازان و برنامه نویسان دور مانده است .
اکنون زمان آن فرا رسیده است که فیلم سازان متعهد با فراگیری چگونه گی راه یابی مولفه های دینی فرهنگ عامه دست به برنامه سازی و راه گشایی بزنند و با نوشتن برنامه ؛سریال ها و یا فیلم های سینمایی مشکلات قشر عامه را مرتبط با کمرنگ شدن مولفه های دینی در فرهنگ عامه را مطرح و ارائه دهند .
1-3- اهداف تحقیق :
هدف اصلی : چگونه گی راه یابی مولفه های دینی فرهنگ عامه در فیلم های ایرانی
اهداف فرعی :
1- شناخت نقس رسانه در شکل دهی ؛تقویت و تثبیت فرهنگ عامه
2- شناخت مفاهیم دینی وتاثیرآن در فرهنگ شفاهی مردم
1-4-سوالات تحقیق
سوال اصلی :چگونه مولفه های دینی فرهنگ عامه می توانند بر فیلم های ایرانی تاثیر بگذارندو حضور این مولفه ها در فیلم به همین سادگی چگونه است ؟
سوالات فرعی :
1- رسانه تاچه سطحی از فرهنگ مردم را شکل داده و یاتقویت و تثبیت می کند؟
2- مفاهیم دینی چه جایگاهی در فرهنگ شفایی مردم دارد؟
1-5- فرضیات تحقیق
با توجه به پیشرفت و علم گرایی هنوز مفاهیم دینی مورد نیاز جامعه و بشر،از طریق پرداختن و ارتباط با مفاهیم دینی تامین می شود و یگانه راه سعادت برای بشر محسوب می گردد .هیچ کدام از وسایل الکترونیکی و ارتباطی عصر حاضر نتوانسته احساس نیاز به معنویت و دین را کمرنگ نماید .
1-6- مفاهیم کلیدی تحقیق :
کلیدواژه ها و تعریف مفاهیم
فرهنگ :مارتین به عنوان جامعه شناس فرهنگی فرهنگ را شمامل تمامی محتوای فکری و ارزشی می داند که زندگی انسانی را از زندگی حیوانی متمایز و برجسته می سازد
فرهنگ به عنوان یک اصطلاح فنی در نوشته های انسان شناسان در اواسط قرن نوزدهم وارد شده است.هنگامی که فرهنگ یک گروه یا جامعه شکل گرفت و به تدریج بهبود یافت افراد آن حوزه فرهنگی ؛کیفیت تمایلات ؛ذهنیات و رفتارهای خود را با آن منطبق ساخته و به گونه ای رفتار خواهند کرد که هنجارها و ارزش های فرهنگی شکسته نشده و فردی غیر عادی شناخته نشود.
استوارت هال یکی از چهره های اصلی مطالعات فرهنگی است که تعریف جدیدی از فرهنگ ارائه داده است : فرهنگ : کارهای زیست شده ای است که مشخصه جامعه ؛طبقه یا گروه خاصی در دوره ای خاص از تاریخ است( مهری بهار ؛ص6)
می توان گفت نخستین تعریف نسبتا کامل و ارزنده از فرهنگ را ادواردتایلور انسان شناس معروف انگلیسی و بنیان گذار انسان شناسی فرهنگی به دست داد .وی در سال 1871 در کتاب معروفش ” فرهنگ ابتدایی” تعریف رسمی و جامع از فرهنگ پرداخت و این تعریف را در نخستین جملات کتابش چنین بازگو کرد: فرهنگ یا تمدن ؛مجموعه ی پیچیده ای است که در برگیرنده ی دانستنی ها ؛اعتقادات ؛هنرها ؛اخلاقیات ؛قوانین ؛عادات و هر گونه چیز دیگری است که به وسیله انسان به عنوان عضو جامعه سبک شده است .وضع فرهنگ میان جوامع گوناگون بشری تا جایی که در اصول کلی قابل تحقیق باشند موضوعی است مناسب برای بررسی قوانین اندیشه و کنش انسانی “( بیهقی ؛ص9)
ساموئل کینگ در تعریف فرهنگ می گوید :فرهنگ شامل کلیه ی راه های تفکر و عمل جامعه های انسانی است که برای آیندگان ذخیره شده است (کینگ؛ ص 55)
در فرهنگ وبستر فرهنگ الگویی پیچیده از عادات و رفتارهای ویژه یک گروه اجتماعی ؛قومی ؛نژادی و یا مذهبی است .همچنین به معنی توسعه و پیشرفت انسان در زمینه های فکری؛هیجانی ؛علایق و منش ها که منتهی به راه و روش خاص بیانی و عقیدتی می شود نیز آمده است و یا در تعبیر دیگر مجموعه ایده ها ؛رسوم؛مهارت ها و هنرها و … است که در دوره ی مشخصی جزو روش زندگی مردم می شود ( شالچیان، ص77)
خرده فرهنگ ها :به آن فرهنگ گروهی در مقایسه با فرهنگ کلی یک جامعه گفته می شود ؛شیوه ها و مناسکی است خاص گروهی خاص از مردم در بطن یک جامعه یا فرهنگ (ساروخانی ،1370)
فرهنگ عامه :فرهنگ عامه مجموعه تجربیات و متفکرات بشر در طی قرون و اعصار است و همین تجربیات و آداب و سنت ها ی مرسوم سک جامعه است که به آن جامعه شخصیت و هویت و موجودیت می بخشد.
فیسک در تعریف فرهنگ عامه آورده است : فرهنگ عامه؛فرهنگ بی قدرت ها و زیر سلطه هاست .این فرهنگ همیشه نشان دهنده ی علائم روابط قدرت پیگیری نیروهای سلطه و زیر سلطه است که برای نظام اجتماعی و تجربه ی اجتماعی ما مرکزی اند .فرهنگ عامه متناقض با خودش است .از نظر فیسک لذت های عامه که عناصر اصلی فرهنگ عامه اند و در مقابل لذت های سلطه شکل می گیرند .لذت های عامه به واسطه مردم زیر سلطه شکل می یابند .بنابراین لذت های عامه در بعضی از روابط مخالف با قدرت (اجتماعی ؛اخلاقی؛متنی ؛زیبایی شناسی؛وغیر ازآن ) به دست می آیند.افزون بر اینکه در درون جامعه و قتی تنوع گروه بندی وجود دارد تنوع لذت نیز وجود دارد.)بهار، ص 7)
فولکلور :امروزه معمولا ؛فولکلوریست به کسی اطلاق می شود که کاربردها؛سنن و هنرهای عامیانه جوامع صاحب “خط” را مطالعه می کند .تشخیص مطالعه ای که “مردم شناسان روستایی” انجام می دهند به وسیله روش های استفاده شده صورت می گیرد.فولکلوریست عموما به جمع آوری؛طبقه بندی ؛و به مطالعه تطبیقی وقایع فرهنگی علاقه شدیدتری نشان می دهد تا به تفسیر آن ها اما به ویژه این امر در رابطه با چشم اندازهایی بررسی شده است .فولکلوریست اغلب به گذشته و به تحقیق درباره بازماندگان و بقای پس از مرگ نظر دارد.در صورتی که وظیفه ی فعلی مردم شناسان تحقیق درباره جامعه زنده است .مطالعه فولکلور غالبا به “موزه شناسی” مربوط می شود(پانوف،میشل,پرن،میشل 1361:301)
1-7-روش تحقیق
با در نظر گرفتن هدف و موضوع پژوهش این تحقیقی با روش اسنادی و موضوع کتابخانه ای و رویکردی توصیفی تحلیلی انجام شده است .از آنجایی که این مضوع نیازی به تحقیق میدانی نداشت به تحقیق کتاب خانه ای بسنده شد؛این تحقیق همچنین نیازی به نمونه های آماری و مسائلی ازین قبیل نیز نداشت و مطالب به دست آمده از این تحقیق نیز همه گی رویکردی تصیفی – تحلیلی دارند که همان طور که دیده می شود مسائل تعریف و توصیف و سپس تحلیل می شوند و بعد از آن نتیجه گیری از مسائل تعریف شده به عمل می آید .
1-1-7-نحوه استفاده
در ابتدا طی مشورتی که با اساتید انجام گرفت ؛ابتدا به مطالعه پیرامون موضوع تحقیق پرداخته و پس از آشنایی منابع تحقیق شناسایی گردید .پس از مطالعه منابع اطلاعات به دست آمده فیش برداری گردید و در قالب فصل های تحقیق دسته بندی شد .
الف ـ روش گردآوری اطلاعات (میدانی، کتابخانه‌ای، پیمایشی و غیره)
محیط پژوهش و مکانی که در آن تحقیق صورت گرفته کتابخانه است، موضوع پژوهش به صورت توصیفی و از طریق نسخه برداری و جمع آوری مطالب بیشتر به صورت کتابخانه ای شکل گرفته است
ب ـ ابزار گردآوری اطلاعات (پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده، آزمون، فیش‌برداری و غیره)
در این شیوه پس از مطالعه کتب های مربوطه و مشخص شدن مطالب دلخواه و موردنظر از مطالب فیش برداری شد
ج ـ روش تحقیق (توصیفی، تحلیلی، تجربی، تاریخی، علّی و غیره)
شیوه و روش تحقیق به صورت تحلیل گفتمان به گونه ای توصیفی است، ناگفته نماند در این پژوهش سعی کرده ام تنها به متون کتابخانه ای مکتی نباشم و با قلم خود نیز مطالبی را اضافه کنم در قسمت نقد فیلم این اتفاق بیشتر به چشم می آید .
د ـ جامعه آماری (در صورت نیاز)
جامعه و نمونه ی آماری پژوهش، مجموعه افراد و اشیائی هستند که دارای ویژگی های همگون و قابل اندازه گیری می باشند ،در این تحقیق نیازی به استفاده و آوردن جامعه ی آماری احساس نشد
هـ تعداد و روش نمونه‌گیری (در صورت نیاز)
در این پژوهش تنها یک فیلم نقد و بررسی شد ،سعی شد تا بیشتر تکیه به روی مولفههای دینی که در فرهنگ عامه نیز وجود دارند با توجه به موضوع تحقیق پرداخته شوند و تاکید چندانی روی نقد فیلم نبوده و بنا نبود روی آن متمرکز شوم فیلم طرح شده به همین سادگی ساخته ی سیر رضا میر کریمی است .
و ـ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
به صورت تحلیل محتوایی است_فصل اول تا سوم پایان نامه مربوط به کلیات و مبانی نظری تحقیق است ؛که مبانی تحقیق چشم اندازی از فصل های آینده به ما ارائه می دهد و معرفی دو مکتب تاثیر گذار در فرهنگ عامه است که مکتب فرانکفورت و بیرمنگام می باشد .
فصل چهارم شامل یافته های تحقیق می باشد که مباحث گسترده ای در این فصل جای گرفته اند که شامل تعاریف ؛تحلیل ها ؛نقطه نظرات و نقد فیلم می باشد در فصل پنجم هم نتیجه گیری انجام شده و علاوه بر آن به سولات و فرضیه ها پاسخ داده شده است.
فصل دوم
پیشینه ی تحقیق
2-1-پیشینه تحقیق
بررسی تحقیقات پیشین : در رابطه با تحقیقاتی که محقق انجام داده است به نظر می رسد در مورد این موضوع به صورت مستقیم پژوهش چندانی صورت نپذیرفته است اما پیرامون فرهنگ عامه مردم و نقش رسانه ها در در فرهنگ عامه و حضور فرهنگ عامه در فیلم ها و داستان ها پژوهش هایی انجام گرفته است .
پایان نامه هایی که در این زمینه بدست آمده است :
1- مطالعه نقش رسانه در هنر عامه پسند ؛دانشگاه هنراصفهان؛ کارشناسی ارشد ؛دانشجو: محمد رضا شیروانی ؛مشاور: امیر عباس محمدی راد؛راهنما: مرضیه پیراوی ونک ؛ 1389
رسانه های هنری جدید ؛شیوه های ارتباط جدیدی را در تعامل هنر و فرهنگ ایجاد کرده اند .در هنر عامه شکاف بین عینیت و ذهنیت مطرح نیست .تجربه روزمره و طبیعی مردم ؛نقش بنیادین در هنر عامه درد .اوج نخبه گرایی و نادیده گرفتن قشر عامه مردم ؛منجر به شکست جریان های سیاسی ؛اجتماعی و هنری می شود .در این نگرش؛که توجه به عام کردن هنر دارد ؛تجربه هنری فقط در اختیار قشر خاصی نیست و افراد عامی نیز می توانند تجربه ی هنری داشته باشند.تجربه هنر عامه ؛نیاز به رسانه هایی دارد که سهولت ارتباط میان هنرمند و مخاطب را فراهم آورد .بر این اساس ؛اثر هنری فقط در گالری و موزه یافت نمی شود ؛بلکه در زندگی روزمره مردم نیز می توان آن را یافت .حوزه هنر اسلامی نیز که ساحتی درآمیخته با زندگی مردم است .زمانی به نحو شایسته ایفاگر نقش بنیادین خویش است که به لایه های زندگی عامه مردم داخل گردد .بدین منظور استفاده از پتانسیل بالقوه رسانه های هنر عامه پسند می تواند در ترویج و گسترش حوزه پیام رسانی هنر اسلامی بسیار موثر باشد.
2- فرهنگ عامه در آثار هنرمندان معاصر آمریکا(گرایشات عامه پسند در هنر معاصر) ؛دانشگاه الزهرا؛کارشناسی ارشد؛دانشجو: غزل خطیبی ؛مشاور:منصور حامی ؛راهنما: محمد معمارزاده؛1390
در نیمه دوم قرن بیستم ؛هنر با تغییرات فراوانی همراه بود.به عنوان مثال زیبایی اثر هنری؛مهارت هنرمند و عواطف رمانتیک نفی شد.نقاشی ارتجاعی قلمداد گردید؛با کالایی شدن هنر مقابله شد و تعریف جدیدتر و رادیکال تری از هنر ارائه گردید.اگر چه پس از دو دههبسیاری از این دیدگاه ها مورد تجدید نظر قرار گرفتند.اما هنچنان هنرمند هنرهای تجسمی به خلق آثاری می پردازد که در گذشته در حیطه فیلم ؛تئاتر و یا صنایع دستی قرار می گرفت .
عده ای از بدن خود و گروهی از زمین برای خلق آثار استفاده می کنند .استفاده از مواد و تکنیک حدی نمی شناسد و آگاهانه مرز میان هنرها مخدوش گردیده است .از سوی دیگر گسترش فرهنگ توده ای در قرن بیستم و پس از آن ؛از طریق رسانه های همگانی واکنش های گوناگونی برانگیخته است ؛به طوری که گروه های ممتاز و قدرتمند معمولا به فرهنگ توده با دید تحقیر می نگریستند و اغلب در پی اعلام کنترل فرهنگی بر می آمدند. با این تفاسیر ؛در دهه های اخیر به دلایل مختلف از قبیل شهر نشینی فزاینده ؛صنعتی شدن ؛مهاجرت ؛نوسازی و ..که به ظهور جامعه ی توده ای مدرن انجامید.اعمال کنترل بر فرهنگ در همه جا موفقیت آمیز نبوده است و فرهنگ های رسانه ای به یکی از نیروهای غالب در فرایند اجتماعی شدن تبدیل شده اند.تصاویر و چهره های پرآوازه در مقام داوران سلیقه ؛ارزش و تفکر جایگزین خانواده ؛مدارس و کلیساها شده اند و سرمشق تازه ای برای هویت یابی و الگوهای هماهنگ سبک ؛مد و رفتار ایجاد می کند .رسانه های عامه پسند؛یعنی وسایل ارتباطی مانند تلوزیون ؛روزنامه ها و مجله ها ؛از وجوه اصلی زندگی روزمره در مدرنیته اخیر به شمار می رود .
3-میزان پزداختن به فرهنگ بومی و محلی در برنامه های عصرگاهی شبکه های استانی صدای جمهوری اسلامی ایران و رابطه آن با میزان آشنایی و علاقه مندی در برنامه سازان ؛دانشگاه صدا و سیما ؛کارشناسی ارشد ،رشته ارتباطات گرایش تحقیق؛دانشجو:مهسا حق پناه ؛راهنما :دکتر محمد علی هرمزی زاده ؛تابستان 88
در این پایان نامه آمده است : امروزه رسانه های عملی در نظام ارتباط کشورها از جایگاه ویژه ای برخوردارند و کشور ما نیز از این امر مستثنی نیست با توجه به این که کشورما ایران دارای تنوع فرهنگی و قومی قابل توجهی است بی شک رسانه های محلی با پرداختن به مظاهر فرهنگ های محلی و بومی عامل مهمی در تقویت ؛حفظ و انتقال این فرهنگ های محلی به نسل های آینده به شمار می روند.بنابراین شبکه های استانی صدا هم که از رسانه های محلی به شمار می روند یکی از وظایف مهم شان پرداختن به فرهنگ بومی و محلی است .
تاسیس و راه اندازی شبکه های محلی در همه کشورهای دنیا معمول است و به طبع در این زمینه کشورهای توسعه یافته گوی سبقت را از دیگران ربوده اند حفظ خرده فرهنگ ها و بسیاری از لهجه ها و زبان های محلی در این کشورها موید موفقیت این شبکه هاست .
بدیهی است مردمی که از فرهنگ خود دور شوند و یا از انتساب به فرهنگ و تمدن و تاریخ خود احساس حقارت کنند در پذیرش و قبول هویت فرهنگی جدید آمادگی بسیار دارند.در این هنگام است که مهاجم فرهنگی فرهنگ دلخواه خود را با وسایل گوناگون و به وسیله تبلیغات فراوان و ظاهری آراسته در بین مردم می گستراند .این فرهنگ جدید به تدریج جانشین فرهنگ محلی جوامع می شود دراین میان ابزار مختلفی برای جلوگیری از این امر وجود دارد که رسانه های گروهی مخصوصا رادیو و تلوزیون یکی از ابزار مهم آن است .
4- جلوه های فولکولور و ادبیات عامیانه در برنامه های سیمای مرکز کرمانشاه ؛دانشگاه صدا و سیما ؛کارشناسی ارشد ؛رشته تولید گرایش کارگردانی ؛دانشجو: منوچهر نظری ایلخانی آبادی ؛راهنما :دکتر اصغر فهمیمی فر ؛مشاور؛احمد ضابطی جهرمی ؛زمستان 83
آن چیزی که به حیات امروزین ما قوام می دهد و ریشه و اصالت دیرینه ما را می نمایاند و در ابعاد کلانتر هویت ما را می سازد همین فرهنگ عامه ماست .سرمایه عظیمی که ما را در برابر هجوم فرهنگ بیگانه می تواند نگهداری کند و از بسیاری آفات فرهنگ بیگانه ایمن سازد.فرهنگ عامه با تمام جنبه های آن گذشته از ارزش فرهنگی که دارند یادگار حیات کادی و معنوی گذشتگان ما و پیشینه تاریخ و فرهنگ ما هستند در کشور ایران با تنوع فرهنگ های مختلف که در جای جای ایران پراکنده شده اند .در هر منطقه از ایران هر گروه و طایفه ای واجد بسیاری ویژگی ها و آداب و رسوم خاص منطقه ای می باشند و همین ویژگی آن ها را از دیگر خرده فرهنگ ها و طوایف جدا می سازد.تلوزیون باید علاوه بر ثبت و ضبط این جلوه های فرهنگی و استفاده مناسب از آن ها در چارچوب برنامه های تلوزیونی ضمن جلب مخاطب بیشتر ؛جلوه های فرهنگ عامه هر منطقه و استان را در راستای تقویت فرهنگ ملی ؛گرداوری و تحت نظارت هدفمند خود قرار دهند .امروزه که شبکه های استانی به همین منظور طراحی شده اند این منابع ذخایر ارزشمند فرهنگی را باید مورد علاقه ی بیشتری قرار دهند و از قابلیت های ارزشمند آن بهره گیرند.البته ذکر این نکته ضروری است که توجه تلوزیون به فرهنگ عامه نه تنها یک ضرورت از دیدگاه رسانه ای به عنوان یک منبع غنی و زنده است که می تواند خوراک برنامه های آن را آماده سازد.بلکه مهم تر آن است که پرداختن به این موضوع یک نیاز ضروری از سوی اعضای جامعه به صورت کل و اعضای گروه های کوچکتر جامعه به صورت جزء(که به شکل خرده فرهنگ ها نمود پیدا می کند ) محسوب می شود.
تلوزیون به واسطه ویژگی با ارزش ؛زنده بودن و سرعت در مخابره اخبار و اطلاعات باید این نیاز بیننده را پاسخگو باشد و بتواند به موقع و آن گونه که مورد خطر است و توجه بیننده آن است عمل کند.بیننده به عنوان یک عضو در یک گروه خاص اجتماعی و به جبر موقعیت خاص یک منطقه که در آن به سر می برد زندگی می کند و بدان تعلق دارد ؛دوست دارد ارزش های نهفته در آداب و رسوم خود را در آیینه ببیند و به آن مباهات کند.مخاطب با دیدن ویژگی ها و جلوه های فرهنگی که در آن به سر می برد و زندگی می کند(جلوه های فرهنگ مادی و فرهنگ معنوی منطقه و گروه خود)زندگی و نشاط و طراوتی را از تلوزیون باز پس می گیرد که پیش از آن نیز خود با آن روبه رو بودبه صورت ملموسی با آن ها سروکار داشته است و هنر موجب می شود تا آن رابطه تاثیر و تاثری که خصوصیت رسانه ی زنده ای چون تلوزیون می باشد جامه عمل بپوشاند .
از دیگر سو مخاطب خارج از حیطه خرده فرهنگی و طایفه ای خود دوست دارد از دیگر هم وطنان خود و آداب و رسوم و افکار و عقاید و شیوه ی زندگی آن ها نیز آگاهی یابد و اشتراکات و افتراقات آن ها را مورد توجه قرار دهد .او با این عمل علاقه ی بین فرهنگی خود و دیگر هموطنان را می یابد و به رمز مشترکی که در میان آن هاست دست می یابد و در سطح گسترده تری نیاز و تعلق خود را تحت یک فرهنگ حاکم که هردوی آن ها را در لوای خود قرار داده و چون حفاظی از آن ها حمایت می کند برجسته می بیند و آن هویت ملی را می یابد و به آن فخر می ورزد.
5- بازتولید ظرفیت های روایتی داستان های فولکولور بخشی ها در قالب های مناسب برنامه سازی تلوزیونی ؛دانشگاه صدا و سیما ؛کارشناسی ارشد رشته تهیه کنندگی تلوزیون گرایش نمایش ؛دانشجو: علی کشوری دوغابی ؛راهنما : شهرام گیل آبادی ؛زمستان 92
از آن جا که تا کنون داستان های فولکلور بخشی های شمال خراسان ؛دستمایه بررسی و پژوهش برای بکار گیری در نگارش روایی برای تلوزیون قرار نگرفته بود .محقق بران شد تا با توجه به دغدغه های شخصی خویش و اهمیت موضوع از جهت غنای این فولکلور و به تبع آن مقام ها و داستان ها و تاثیر مستقیم آن بر فرهنگ گذشته ؛حال ؛آینده شمال خراسان ؛ایران و حتی جهان ؛پژوهش حاصل را با توجه به بضاعت خویش به نتیجه برساند .داستان ها و قصه های عامیانه همواره شالوده و بنیان الگوهای موفق ترین آثار سینمایی و تلوزیون بوده و خواهند بود .طوری که ما شاهد الگوهای آشنا از قصه هایی که خوانده ایم در آثار سینمایی و تلوزیون جهان بوده و هستیم و در موارد بسیاری قصه یا داستانی مورد اقتباس مستقیم برای نگارش متن روایی برای قالب مورد نظر بوده است .مثال ها در این زمینه کم نیستند.از نمونه های ایرانی مثل “دمرل” ؛قصه های شاهنامه ؛حکایت سعدی و..گرفته تا نمونه های خارجی مثل جک لوبیای سحرآمیز ؛هری پاتر؛قصه های تالکین .
6-آسیب شناسی سریال های عامه پسند ماهواره ای در جامعه امروز ایران از دید صاحب نظران ؛دانشگاه صدا و سیما ؛کارشناسی ارشد ؛رشته علوم ارتباطات گرایش تحقیق در ارتباطات ؛دانشجو:سیروان عبدی ؛راهنما : محمد علی هرمزی زاده ؛مشاور:عبدلله گیویان؛ تابستان 92
تکنولوژی های نوین ارتباطی دنیای کنونی را هر چه بیشتر به یک دهکده جهانی تبدیل کرده اند .از جمله این تکنولوژی های نوین می توان به تلوزیون های ماهواره ای اشاره کرد .در چند سال اخیر برخی از شبکه های ماهواره ای فارسی زبان مبادرت به پخش فیلم ها و سریال های خانوادگی کرده اند .این سریال ها که به سریال های آبکی مشهور هستند ؛در بیشتر مواقع با ارزش های اسلامی ایرانی ما ایرانیان در تضاد هستند .
اصلی ترین تهدید و آسیب این سریال ها شامل ترویج فرهنگ غربی ؛مخدوش کردن ارزش های خاوادگی ؛روی آوردن به فرهنگ غرب و سر خورده شدن از فرهنگ بومی و تغییر در معیارهای همسر گزینی به سمت معیارهای غربی است .همچنین اصلی ترین دلایل جذابیت سریال های ماهواره ای داشتن موضوعات جذاب و ارائه مسائل عشقی؛خانوادگی ؛عاطفی؛زرق و برق دار بودن ؛نوع پوشش بازیگران و داستان های عشق و عاشقی؛رعایت مولفه های جذب زنان و زنانه بودن موضوعات این سریال ها ؛استفاده از جذایت های جنسی و جذابیت های بصری مانند لوکیشن ها ی زیبا ؛استفاده از تنوع رنگ و رنگ بندی است .این سریال ها همچنین به سه طریق در حال نقش افرینی در جامعه ایرانی داشتند : الف )تغییر و درگونی فرهنگی ب)هنجار شکنی و عادی سازی ارزش ها مغایربا فرهنگ ایرانی ج)ترویج سبک زندگی غربی
7- آرایش رسانه ای ناتو فرهنگی در تضعیف فرهنگ ملی و دینی و تاکید به شبکه های فارسی زبان ؛دانشکده صدا و سیما قم ؛کارشناسی ارشد رشته تولید سیما ؛دانشجو:احسان آذرکمند؛راهنما :دکتر سید حسین شرف الدین ؛بهار 88
این پژوهش به منظور بررسی آرایش رسانه ای ناتو فرهنگی در تضعیف فرهنگی ملی و دینی با تاکید بر شبکه های فارسی زبان با اتکا به روش تحلیلی و تبیینی به انجام رسیده است .بررسی عملکردها و شیوه های آن رسانه ایجاب می کرد که برخی از شاخص هایی که معرف چگونگی آرایش رسانه ای شبکه های فارسی زبان بود مورد بررسی قرار گیرند تا فرضیه های در نظر گرفته شده را به اثبات برسانند و به سوالات تحقیق پاسخ دهند.با توجه به فرضیه های تحقیق به نظر می رسد آرایش رسانه ای ناتو فرهنگی با استفاده از افزایش بی سابقه سرمایه گذاری خارجی و بین المللی و گسترش ارتباطات و رسانه ها و فرایند تبادل اطلاعات و پدید آمدن دنیای مجازی ارتباطات و اطلاعات در صدد است که با آخرین امکانات ماهواره ای و اینترنتی در حوزه های فرهنگ ؛اقتصاد و سیاست و غیره به نتایج مورد نظر خود برسد .سلسله مراتب جوامع بشری اکنون از طریق رسانه های ناتوی فرهنگی و اینترنت شکسته شده است و فردی که تا کنون در کشور خود نقش چندانی نداشت که این امکان برای او فراهم شده که در بسیاری از ناهنجاری ها و اغتشاشات شرکت نماید که این مساله در دراز مدت خطرناک است .
خطر ناتو فرهنگی این است که فرهنگ زنده و زاینده جوامع را به سمت مرگ تدریجی سوق دهد.زیرا فرهنگ زمانی که به تقلید روی آورد مسخ می گردد.فرهنگ حاصل آفرینش نیروهای انسانی و اجتماعی است که ظرف و مظروف آن را تعیین می کند .بنابراین برای حفظ این امر باید نهاد های پژوهشی در خانه ؛مدرسه و مراکز دینی و دانشگاهی رسالتشان را بازنگری و تعریف کنند .
8- نقش تلوزیون در انتقال الگوهای فرهنگ دینی؛دانشکده صدا و سیما قم ؛کارشناسی ارشد رشته تهیه کنندگی سیما ؛دانشجو:محمد حجت احمدی زر ؛راهنما : ابراهیم فیاض؛1386

تلوزیون به عنوان رسانه ملی با گستره و عمق نفوذ فراوان خود در خانواده های ایرانی از اعتقادات مذهبی ویژه ای برخوردارند می تواند با شناخت از طرز تلقی مخاطبین در تولید و پخش فیلم ها ؛سریال ها و برنامه های خود با ارائه الگوهای متنوع و جذاب ؛مفاهیم عمیق اسلامی را به جامعه تزریق کرده و باالعکس با ارائه سطحی و ناصحیح الگوهای مطرح شده ؛جامعه مخاطبین خود را نسبت به مفهومی خاص منزجر نماید.
وجود فیلم ها و برنامه هایی در تلوزیون که به ارائه الگوهای دینی پرداخته اند نشان استفاده از این رسانه برای انتقال ارزش ها ؛اعتقادات ؛سلوک و رفتارهای دینی است .دین داران یا کسانی که در برابر مخاطبین دینی خوراک فرهنگی تهیه می کنند ؛از رسانه ها به دلیل جذابیت هایشان برای انتقال ایده ها و آراء دینی خویش بسیار بهره گرفته اند.در اکثر موارد این ارزش ها و مفاهیم توسط الگوهایی به مخاطبین القا می شوند.به هر حال برای جامعه ای که می خواهد نسلی بسازد توانمند؛پویا ؛موثر؛پر صلابت ؛دارای عشق و ایمان بدون توجه به الگوی بی بدیل عالم اسلام میسر نخواهد بود.
9- رسانه ی دینی و فرهنگ عامه ؛رواق اندیشه و هنر؛سال ششم ؛شماره ی نوزده بهمن هشتاد وشش؛ مقاله ی دکتر مهری بهار


پاسخ دهید